لرزش فرمان خودرو یکی از مشکلاتی است که بسیاری از رانندگان، مخصوصاً هنگام افزایش سرعت یا ترمز گرفتن، با آن مواجه میشوند. گاهی این لرزش بسیار خفیف است و فقط در سرعتهای بالا احساس میشود، اما در بعضی شرایط، فرمان بهشدت میلرزد و حتی لرزش آن به اتاق خودرو منتقل میشود. این مشکل معمولاً نشانه وجود ایراد در یکی از بخشهای چرخ، سیستم تعلیق، جلوبندی یا ترمز خودرو است و نباید برای مدت طولانی نادیده گرفته شود.
شناخت علت لرزش فرمان میتواند از آسیب دیدن سایر قطعات جلوگیری کند و هزینه تعمیرات را نیز کاهش دهد. در این مقاله از آیدین یدک، مهمترین دلایل لرزش فرمان خودرو و روش تشخیص هرکدام را بررسی میکنیم.
لرزش فرمان در سرعت بالا
یکی از رایجترین حالتهای لرزش فرمان، زمانی است که خودرو در سرعتهای بالا حرکت میکند. در بسیاری از موارد، بالانس نبودن چرخها باعث ایجاد این مشکل میشود. وقتی وزن لاستیک و رینگ در تمام قسمتها به شکل مناسبی توزیع نشده باشد، چرخ هنگام چرخش دچار لرزش میشود و این لرزش از طریق سیستم تعلیق به فرمان منتقل خواهد شد.
بالانس چرخها معمولاً یکی از اولین مواردی است که در زمان بررسی لرزش فرمان باید کنترل شود. همچنین وجود رینگ تابدار یا آسیبدیده، لاستیک دارای برآمدگی یا لاستیکی که بهصورت غیرطبیعی ساییده شده است نیز میتواند همین علامت را ایجاد کند.
خرابی قطعات جلوبندی و لرزش فرمان
یکی دیگر از دلایل مهم لرزش فرمان، خرابی قطعات جلوبندی است. قطعاتی مانند سیبک فرمان، سیبک طبق، بوشهای جلوبندی، میل موجگیر و سایر اتصالات وظیفه دارند حرکت چرخها را کنترل کرده و ارتباط مناسبی بین چرخ و بدنه ایجاد کنند.
وقتی یکی از این قطعات دچار لقی یا فرسودگی شود، چرخ نمیتواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد. در نتیجه ممکن است راننده علاوه بر لرزش فرمان، صدای تقتق، کوبش یا تغییر در فرمانپذیری خودرو را نیز احساس کند.
به همین دلیل اگر لرزش فرمان همراه با صدای غیرعادی از قسمت جلوی خودرو باشد، بهتر است جلوبندی بهصورت کامل بررسی شود و فقط به بالانس چرخها اکتفا نشود.
خرابی سیبک فرمان
سیبک فرمان نقش مهمی در انتقال حرکت فرمان به چرخها دارد. این قطعه باید بتواند ضمن انتقال نیرو، حرکت مناسب چرخ را نیز امکانپذیر کند. با فرسوده شدن سیبک، ممکن است لقی ایجاد شود و این لقی در سرعتهای مختلف روی فرمان تأثیر بگذارد.
خرابی سیبک معمولاً میتواند با علائمی مانند لرزش فرمان، صدای تقتق هنگام عبور از دستانداز، کاهش دقت فرمان و احساس ناپایداری همراه باشد.
اگر هنگام رانندگی احساس میکنید فرمان خودرو دقت سابق را ندارد، بررسی سیبکها و سایر اتصالات جلوبندی اهمیت زیادی دارد.
خرابی دیسک ترمز و لرزش فرمان هنگام ترمز
اگر لرزش فرمان بیشتر زمانی اتفاق میافتد که پدال ترمز را فشار میدهید، احتمال وجود مشکل در سیستم ترمز بیشتر است. تاب داشتن یا تغییر شکل سطح دیسک ترمز میتواند باعث ایجاد لرزش هنگام ترمزگیری شود.
در این حالت معمولاً هرچه سرعت خودرو بیشتر باشد، لرزش نیز محسوستر خواهد بود. البته باید وضعیت لنت ترمز، کالیپر و سایر اجزای سیستم ترمز نیز بررسی شود تا علت اصلی بهدرستی مشخص شود.
رانندگی طولانیمدت با دیسک ترمز معیوب میتواند کیفیت ترمزگیری را کاهش دهد؛ بنابراین در صورت مشاهده لرزش محسوس هنگام ترمز، بررسی سیستم ترمز را به تعویق نیندازید.
تأثیر میزان فرمان بر لرزش فرمان
تنظیم نبودن زوایای چرخ نیز میتواند باعث ایجاد رفتار غیرطبیعی خودرو شود. اگر زوایای چرخها بهدرستی تنظیم نباشند، ممکن است خودرو به یک سمت کشیده شود یا لاستیکها به شکل نامتقارن ساییده شوند.
گاهی راننده این وضعیت را با خرابی جلوبندی اشتباه میگیرد، در حالی که پس از بررسی قطعات و اطمینان از سلامت آنها، انجام میزان فرمان میتواند مشکل را برطرف کند.
خرابی بلبرینگ چرخ
بلبرینگ چرخ نیز یکی از قطعاتی است که در صورت خرابی میتواند باعث ایجاد صدا، لرزش و احساس ناپایداری شود. صدای خرابی بلبرینگ معمولاً با افزایش سرعت بیشتر میشود و ممکن است هنگام تغییر مسیر نیز شدت آن تغییر کند.
اگر لرزش فرمان همراه با صدای زوزه یا صدای غیرعادی از اطراف چرخها باشد، بررسی بلبرینگها نیز ضروری است.
لاستیک و رینگ؛ یکی از دلایل مهم لرزش فرمان
گاهی علت لرزش فرمان بسیار سادهتر از چیزی است که تصور میکنیم. فشار نامناسب باد لاستیک، ساییدگی غیرطبیعی، بالانس نبودن چرخ، تاب داشتن رینگ یا حتی آسیب دیدن ساختار داخلی لاستیک میتواند باعث لرزش شود.
به همین دلیل قبل از تعویض قطعات گرانقیمت جلوبندی، بهتر است وضعیت لاستیک، رینگ و بالانس چرخ بررسی شود.
آیا لرزش فرمان خطرناک است؟
شدت خطر به علت ایجاد لرزش بستگی دارد. اگر مشکل فقط مربوط به بالانس چرخ باشد، معمولاً با یک سرویس ساده قابل رفع است. اما اگر لرزش به دلیل خرابی قطعات جلوبندی، سیبک، بلبرینگ یا سیستم ترمز ایجاد شده باشد، ادامه رانندگی میتواند خطرناک باشد.
قطعات جلوبندی مستقیماً با کنترل خودرو و فرمانپذیری ارتباط دارند. بنابراین بهتر است هرگونه لرزش غیرعادی، مخصوصاً لرزشی که بهمرور بیشتر میشود، جدی گرفته شود.
جمعبندی
لرزش فرمان خودرو میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از بالانس نبودن چرخ و ایراد لاستیک گرفته تا خرابی قطعات جلوبندی، سیبک فرمان، بلبرینگ یا دیسک ترمز. تشخیص دقیق علت، نیازمند بررسی مرحلهبهمرحله خودرو است.
اگر برای تعمیر جلوبندی یا تعویض قطعات خودرو به قطعات مناسب نیاز دارید، انتخاب قطعه باکیفیت و متناسب با مدل خودرو اهمیت زیادی دارد. آیدین یدک مجموعهای از قطعات جلوبندی و لوازم یدکی خودرو را برای مدلهای مختلف عرضه میکند و خرید محصولات بهصورت نقدی انجام میشود.

